Sterownik nawadniania: wifi, sekcje, czujnik deszczu
Sterownik nawadniania dobierasz do liczby sekcji (stref z zaworami) plus zapas na przyszłe rozbudowy, do napięcia zaworów (zwykle 24 V) i do tego, czy chcesz sterować z telefonu. Czujnik deszczu to tani dodatek, który oszczędza wodę. Poniżej kolejność wyboru i błędy, które widujemy najczęściej.

Od czego zacząć dobór sterownika
Sterownik to mózg systemu: decyduje, która sekcja włączy się o jakiej porze i na jak długo. Sam zraszacz i rura niewiele zrobią, jeśli program jest źle ustawiony. Dlatego dobór zaczynamy od projektu, a nie od półki sklepowej. Jeśli dopiero planujesz instalację, najpierw przeczytaj o projekcie nawadniania, bo z niego wynika liczba sekcji i rozmieszczenie zaworów.
W praktyce wybór sprowadza się do czterech pytań:
- ile stref będzie podlewanych niezależnie,
- czym zasilane są zawory,
- czy sterownik ma stać wewnątrz budynku, czy na zewnątrz,
- jak bardzo zależy Ci na zdalnej obsłudze.
Odpowiedzi na te pytania zwykle zawężają ofertę do kilku sensownych modeli. Nie podajemy tu marek ani cen, bo oferta zmienia się co sezon, a dobry sterownik to taki, który pasuje do konkretnej instalacji.
Liczba sekcji i zapas
Sekcja to jedna grupa zraszaczy otwierana przez jeden zawór elektromagnetyczny. Zraszaczy nie da się uruchomić wszystkich naraz, bo wydajność przyłącza wody jest ograniczona, więc ogród dzieli się na strefy. Osobno podlewa się trawnik, osobno rabaty z kroplownikami, a często osobno stronę słoneczną i cieniową.
Liczbę sekcji liczymy z projektu, a do niej dodajemy zapas. Zwykle zostawia się jedną do dwóch wolnych sekcji. Powód jest prozaiczny: po roku okazuje się, że trzeba nawodnić nowy krzew żywopłotu, rabatę z hortensjami albo dosadzony kawałek trawnika. Gdy sterownik nie ma wolnych wyjść, rozbudowa oznacza wymianę urządzenia.
Przy większych ogrodach pod Wrocławiem, gdzie działki mają kilkanaście arów, liczba sekcji szybko rośnie. Wtedy warto zapytać o sterownik z możliwością rozszerzenia modułami, zamiast kupować największy model na zapas.
Zasilanie i zawory: dlaczego 24 V
W instalacjach ogrodowych zawory elektromagnetyczne najczęściej pracują na niskim napięciu 24 V prądu zmiennego. Sterownik dostaje prąd z zasilacza podłączonego do instalacji domowej, a do zaworów idzie bezpieczne niskie napięcie. Dzięki temu przewody w gruncie nie niosą napięcia sieciowego.
Przy doborze sprawdź trzy rzeczy:
- czy sterownik jest zgodny z napięciem zaworów,
- czy ma wyjście na zawór główny (jeśli instalacja go wymaga),
- czy ma zacisk na czujnik deszczu.
Zasilanie 230 V i podłączenie do skrzynki rozdzielczej zawsze zlecamy osobie z uprawnieniami elektrycznymi. Montaż sterownika, przewodów i zaworów robimy w ramach montażu nawadniania, a zasilacz podłączasz do istniejącego obwodu, ustalając to przy wycenie.
Wifi czy bez wifi
Sterownik z wifi pozwala zmieniać programy z telefonu, uruchamiać sekcje ręcznie i pauzować system. Wiele modeli potrafi też korygować czas podlewania na podstawie prognozy pogody. To wygodne, szczególnie jeśli często wyjeżdżasz.
Są jednak sytuacje, w których wifi nie ma sensu:
- sterownik stoi w garażu lub piwnicy, gdzie zasięg jest słaby,
- nie chcesz zależeć od aplikacji, która może przestać być wspierana,
- ogród jest prosty i program ustawiasz raz na sezon.
Dobry kompromis to sterownik, który działa w pełni lokalnie, a wifi jest tylko dodatkiem. Jeśli router wymieni się lub zmieni hasło, system i tak podleje trawnik według zapisanego programu.
Czujnik deszczu i inne czujniki
Czujnik deszczu to niewielki element montowany na zewnątrz, który przerywa pracę sterownika, gdy zawilgotnieje. Dzięki niemu system nie podlewa w trakcie opadu. To jeden z najtańszych elementów całej instalacji, a wyraźnie ogranicza zużycie wody.
Montuje się go w miejscu otwartym, poza zasięgiem rynien i zraszaczy, ale też nie na dachu, skąd trudno go serwisować. Pamiętaj, że czujnik reaguje na wilgoć w powietrzu i opady, a nie na wilgotność gleby. Dla ogrodów z dużym zróżnicowaniem gruntu, na przykład ciężkie gliny na północy Wrocławia i lżejsze gleby w innych dzielnicach, sensowniejszy bywa czujnik wilgotności gleby. Czytaj o tym przy okazji projektu.
Czujnik wiatru przydaje się tam, gdzie zraszacze rzucają wodę na ulicę lub ogrodzenie. Wyłącza system, gdy wiatr rozwiewa strumień.
Programy, pory i zasady podlewania
Sterownik powinien mieć kilka niezależnych programów, bo trawnik, rabaty i żywopłot nie potrzebują tego samego. Dobrze, gdy można ustawić:
- godzinę startu osobno dla programów,
- czas pracy każdej sekcji w minutach,
- dni tygodnia lub interwał, na przykład co drugi dzień,
- korektę sezonową w procentach, bez przepisywania całego programu.
Najlepiej podlewać wcześnie rano, zanim rozgrzeje się powietrze i zanim zaczną wiać silniejsze wiatry. Woda wsiąka wtedy w glebę, a liście wysychają w ciągu dnia, co ogranicza choroby grzybowe. Wieczorne podlewanie zostawia trawnik mokry na całą noc.
Trawnik zwykle lepiej podlewać rzadziej i dłużej niż codziennie po kilka minut. Takie podejście zachęca korzenie do wzrostu w głąb, a nawadnianie trawnika wymaga wtedy mniej wody. Konkretne czasy dobieramy po uruchomieniu systemu, mierząc opad zraszaczy i obserwując glebę.
Gdzie zamontować sterownik
Sterownik najlepiej zamontować w miejscu suchym i dostępnym: w garażu, kotłowni, schowku gospodarczym albo w szafce zewnętrznej. Wybierając miejsce, zwróć uwagę na:
- dostęp do zasilania,
- odległość do zaworów, bo długie przewody to większy spadek napięcia,
- możliwość swobodnego dojścia z telefonem lub do panelu.
Modele zewnętrzne mają obudowę odporną na pogodę, ale i tak wolimy, aby stały pod zadaszeniem. Przed zimą sterownik przestawia się w tryb wyłączony, o czym piszemy w poradniku o zimowaniu systemu nawadniania, a w razie awarii pomagamy w ramach serwisu nawadniania.
Najczęstsze błędy przy wyborze sterownika
- Wybór po cenie, bez sprawdzenia liczby sekcji i zapasu.
- Brak czujnika deszczu, bo "przecież mogę wyłączyć ręcznie".
- Montaż sterownika na zewnątrz bez osłony.
- Jeden program dla trawnika, rabat i żywopłotu.
- Zapomnienie o sezonowej korekcie podlewania w lipcu i sierpniu.
Jeśli nie masz pewności, co pasuje do Twojego ogrodu, prześlij zdjęcia i plan działki. Dobierzemy sterownik razem z projektem i montażem, a wycena jest bezpłatna.


